امروز یک خبر نادرست میتواند در چند دقیقه هزاران بار بازنشر شود. تصاویر قدیمی با عنوان تازه، ویدیوهای بریدهشده، حسابهای جعلی و حتی محتوای ساختهشده با هوش مصنوعی تشخیص حقیقت را دشوارتر کردهاند.
۱. منبع را ببینید
خبر را چه کسی نشر کرده؟ آیا رسانه یا سازمان شناختهشده است؟ آیا صفحه اصلی و معلومات تماس دارد؟ یک لوگو به تنهایی دلیل معتبر بودن نیست.
۲. تاریخ و مکان را بررسی کنید
گاهی یک عکس واقعی است، اما مربوط به چند سال قبل یا کشور دیگری است. تاریخ نشر و جزئیات مکان را ببینید.
۳. فقط عنوان را نخوانید
عنوانهای هیجانی برای گرفتن کلیک ساخته میشوند. متن کامل و شواهد داخل خبر را بخوانید.
۴. منبع دوم پیدا کنید
اگر ادعا مهم است، ببینید آیا چند منبع معتبر مستقل نیز همان موضوع را گزارش کردهاند یا نه.
۵. پیش از بازنشر مکث کنید
UNESCO سواد رسانهای را مهارتی مهم برای ارزیابی اعتبار معلومات و برخورد مسئولانه با محیط دیجیتال میداند. چند دقیقه مکث میتواند جلوی پخش یک شایعه را بگیرد.